2026

Таатта улууһун Игидэй нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, Норуот педагогикатын музейын төрүттээччи, Саха республикатын үөрэҕириитин туйгуна, Российскай Федерация уопсай  үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, “Барҕарыы” фонда стипендиата, Россия бастыҥ учууталларын Российскай Федерация президенын стипендиата, Э. К. Пекарскай аатынан Игидэй орто оскуолатыгар өр сылларга история учууталынан үлэлээбит, ытыктыыр киһибит Варламова Анна Павловна төрүттээбит “Куолу” араатардар күрэстэрэ быйыл 2026  сыллаахха 30-с төгүлүн биир да сылы көтүппэккэ, тиһигин быспакка, күрэс ис хоһоонун уларыппакка кэлэр кэнчээри ыччаты үүннэрэ сайыннара, тыл оскуолата буоларбытын кэрэһэлии ыытылла турарыттан киэҥ туттабыт, “Куолуттан куорсун анньынан” диэн Анна Павловна эппит этиитин долгуйа, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн иһэриттэн, күрэспит тутаах этиитэ буоларыттан биһиги үөрэбит, күрэһи далааһыннаахтык тэрийэбит.

1997 сыллаахха  Куолу күрэс аан бастаан сахалыы тылынан ыытыллыбыта, улахан дьон кыттыылаах буолбута, 1999 с. нуучча тылынан, 2002  сылтан омук тылынан араатардар күрэстэрэ эбиллэн кыттааччылар ахсааннара элбээбитэ.  Биһиги ааттыахпытын баҕарабыт Куолу күрэс эрэллээх кыттааччыларын, Таатта улууһун ветеран  учууталлаарын; Баайаҕаттан Егорова Маргарита Романовна, Макарова Ольга Николаевна, Туора Күөлтэн – Саввина Галина Тимофеевна, Победаттан – Архипова Светлана Климентьевна, Чөркөөхтөн – Жегусов Дмитрий Степанович, Ытык Күөлтэн Андросова Оксана Прокопьевна, Уолбаттан Боппосова Анна Петровна, Харбалаахтан Кривошапкина Валентина Семеновна,  Игидэй орто оскуолатын ветеран учууталларын Бойтунова Мария Семеновна,  Лопатина Галина Владимировна, Лопатина Анна Владимировна, Маркова Саргылана Прокопьевна, Пахомова Софья Семеновна, Нехчоенова Олимпиада Ивановна, Унарова Раиса Ивановна, Матаннанова Мавра Павловна, Гермогенова Варвара Спиридоновна, Ордахова Светлана Федоровна уо.д.а. бэриниилээх учууталларбытын, сылтан сыл аайы үөрэнээччилэрин кытыннаран, ситиһии төрдүгэр арыаллаабыттарын ахтан санаан ааһабыт.

Оҕолорбут үс омук тылынан  саҥаран, санааларын сайа этэргэ үөрэнэн, өбүгэлэрбит тылларын  үөрэтэн олус күүскэ сайдаллара. Күрэскэ ылбыт билиилэрэ инники үөрэхтэрин, идэлэрин талалларыгар олук буолбута диэҥҥэ саарбахтаабаппыт, ол курдук, биллиилээх журналистар, тыл учууталлара, культура үлэһиттэрэ, омук сиригэр тэлэһийбит ыччаттарбытын төрүт тыл уутуйан үөскээбит Игидэй сириттэн сайдан тахсыбыттара диэн  биһиги киэҥ тутта ааттыыбыт. Ол курдук,  күрэс маҥнайгы чааһыгар “Куолуттан куорсун анньынан” стендэ үөрүүлээх аһыллыыта буолла, стендэҕэ араас сылларга кыттыбыт оскуолабыт выпускниктара, Куолуттан куорсун анньыммыт биллиилээх дьоммут киирдилэр.

Бастакы сыллартан “Куолу” күрэс киэҥ далааһыннаахтык ыытыллар, ол курдук учууталларга семинардаах, Аартык кииҥҥэ, педагогика музейыгар экскурсиялаах,  ону таһынан оскуолаҕа киирэр оҕолорго, алын сүһүөх уолаттарыгар, орто, улахан сүһүөх оҕолоругар сахалыы, нууччалыы, английскайдыы тылынан, ону таһынан дьиэ-кэргэн күрэҕэ, улахан дьон күрэҕэ олус дириҥ ис хоһоонноохтук, төрөөбүт тыл кэрэтин пропагандалаан, тыл дьоҕурун сайыннаран интэриэһинэйдик ааһар.

Быйылга “Куолу” күрэс бастакы сылларга ыытыллыбытын курдук дьүөрэлээн, музейга экскурсия, учууталларга семинар уонна күрэс 6 хайысханан далааһыннаахтык ыытылынна.

С.Н. Донской-2 аатынан Үөрэҕи сайыннарар уонна идэ таһымын үрдэтэр институт  гуманитарнай   кафедратын аҕа учуутала Февронья Васильевна Ядрихинская учууталларга, иитээччилэргэ  этнокултуурунай үөрэхтээһин хайысхатыгар сэминээрыытта,  барыта 25 педагог-учуутал тус  үлэлэрин  сырдатан, уопут  атастастылар.

«А.П. Варламованы ахтан, санаан ааһыаҕыҥ” төгүрүк остуол бэрт истиҥник ааста, Анна Павловнаны кытта бииргэ үлэлээбит, алтыспыт дьонно. кини дириҥ үлэтин ахтан-санаан, үйэлэргэ хаалларбыт материалларын кэлэр кэнчээри ыччаппытыгар анаабыта диэн эппиттэрэ киһини долгутар. Күн устата 6 хайысханан араатардар күрэстэрэ, элбэх оҕону, кыттааччыны хабан ыытылынна.

Хайысахалар муҥутуур кыайыылаахтарын үөрэ-көтө билиһиннэрэбит:

1.       Уһуйаан оҕолоругар

«БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ» — Ытык-Күөллээҕи «Кэнчээри» уһуйаанын  иитиллээччитэ Риана Унарова, сал.: Бетюнова Г.С.

2.       Уһуйаан иитээччилэригэр

«БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ»  — Игидэй орто оскуолатын иитээччитэ Афанасьева Лена Ильинична.

3.       Алын сүһүөх уолаттарыгар

«БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ»  — Васильев Эльдар, И.Н. Гуляев аатынан Туора-Күөл орто оскуолатын 4 кылааһын үөрэнээччитэ, сал. Попова Елена Ивановна.

4.       Саха тылынан араатардар күрэстэригэр 5-7 кылаастарга

БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ – Боппосова Маайа – 7 кылаас, В.И. Ленин аатынан Уолба орто оскуолатын 7 кылааһын үөрэнээччитэ, сал. Рахлеева Саинна Иннокентьевна.

5.       Саха тылынан араатардар күрэстэригэр 8-11 кылаастарга

БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ – Дягилев Никита, А.Е. Мординов аатынан Тааттатааҕы лицей 9 кылааһын үөрэнээччитэ, сал. Андросова Оксана Прокопьевна.

6.       Нуучча тылынан араатардар күрэстэригэр 5-7 кылаастарга

“ЛУЧШИЙ ОРАТОР” — Кондратьев Афанасий, ученик 7 класса Крест-Хальджайской СОШ им. Ф.М. Охлопкова, Томпонский улус, рук. Охлопкова Елена Семеновна.

7.       Нуучча тылынан араатардар күрэстэригэр 8-11 кылаастарга

“ЛУЧШИЙ ОРАТОР” — Бехтюев Василий, ученик 8 класса Ытык-Кюельской СОШ 1 им. А.И. Софронова, рук. Попова Мария Анастасовна.

8.       Омук тылынан араатардар күрэстэригэр 5-6 кылаастарга

«THE BEST SPEAKER» —  Слепцов Сарыал, Ф.М. Охлопков аатынан  Кириэс-Халдьаайы орто оскуолатын 5 кылааһын үөрэнээччитэ, Томпо улууһа, сал. Харитонова Елена Васильевна

9.       Омук тылынан араатардар күрэстэригэр 7-8 кылаастарга

«THE BEST SPEAKER» —  Егорова Эйэлиинэ, Ф.М. Охлопков аатынан  Кириэс-Халдьаайы орто оскуолатын 8 кылааһын үөрэнээччитэ, Томпо улууһа, сал. Харитонова Елена Васильевна

10.   — Омук тылынан араатардар күрэстэригэр 9-11  кылаастарга

«THE BEST SPEAKER»  — Тегюрюков Владимир, Ф.М. Охлопков аатынан  Кириэс-Халдьаайы орто оскуолатын 10 кылааһын үөрэнээччитэ, Томпо улууһа, сал. Харитонова Елена Васильевна.

11.   «БАСТЫҤ ДЬИЭ КЭРГЭН» — Э. К. Пекарскай аатынан Игидэй орто оскуолатын 7 кылааһын үөрэнээччитэ Максимов Саша эбээтинээн Аргунова Анисья Иннокентьевналыын, Аргуновтар дьиэ кэргэн.

12.   Бары хайысахалар түмүктэринэн талыллыбыт дебат кыайыылааҕынан «БАСТЫҤТАН БАСТЫҤ КУОЛУҺУТ» — Куолу-2026 күрэс муҥутуур кыайыылааҕа Евграфов Эрчим — И.Н. Гуляев аатынан Туора-Күөл орто оскуолатын 11  кылааһын үөрэнээччитэ, сал. Павлова Вера Дмитриевна.

Варламова Анна Павловна аатынан 30-с төгүлүн ыытыллар араатардар өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэстэрэ «Куолу-2026» тэрээһин үрдүк таһымнаахтык ааспытынан бары тэрийээччилэргэ, бириис спонсордарыгар барҕа махталбытын биллэрэбит — Анал бириис туруорбут Игидэй нэһилиэгин дьаһалтатыгар, ветеран советыгар – Аргунова А.К.,                 Тааттатааҕы үөрэх уонна культуура управлениеларыгар, Игидэй нэһилиэгин тэрилтэлэригэр – А.Ф.Бояров аатынан НАДЬ, МПЧ-4, ветеринарияҕа, А.П. Варламова аатынан түмэлгэ, А.Я. Маркова аатынан библиотекаҕа, урбаанньыттарбытыгар Аргунова Л.Ф., Петров С.Г., Дягилев С.С., Никифорова В.В.,  оскуолабыт 2010 сыллаах выпускниктарыгар, “Галилео» оҕону сайыннарар центрга, «Тооку» оҕо ханаалыгар, «Smart Home», «Rex Food», «Аллан» маҕаһыыҥҥа,  «Шеф Kitchen»,  Арчылаана Васильевнаҕа, Анна Павловна кэргэнин Прокопий Павлович бииргэ төрөөбүттэригэр, дьиэ кэргэнигэр, оскуолабыт метод.холбоһуктарыгар.

Өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыттан барыта 250-ча кыттааччы, улууспут иһиттэн 10 оскуола кыттыылаах күрэспит түмүктэммитинэн барыгытын эҕэрдэлиибит, Тыл күүһүн өрө тутаҥҥыт, кэлэр кэнчээри ыччаппыт санаатын сааһылаан саҥарарыгар, өркөн өйдөөх буолан сайдарыгар  уһун кэм устата үлэлэһэн  кылааккытын киллэрбиккитигэр муҥура суох махтанабыт!

В целях выявления и распространения лучших практик в области инженерного и естественно-научного образования с 26 января по 26 февраля 2026 года был проведен конкурс управленческих кейсов на получение Премии за развитие инженерного и естественно-научного образования «Образовательный Мост».

Определены победители по 6 номинациям:

— Лучшая практика конвергентного образования — Алексеева Марина Петровна, Устинова Василиса Васильевна (МБНОУ «Октемский НОЦ»). Управленческий кейс «Организация персонализированной модели профильного инженерно-технологического образования»         .

— Лучшее инфраструктурное решение — Бережнова Ангелина Петровна (Бердигестяхская СОШ имени С.П. Данилова). Управленческий кейс «Школьный многофункциональный комплекс “КосмоСТАРТ”: интеграция инженерного эксперимента, историко-космической экспозиции и проектной деятельности».           

— Лучшая естественно-научная практика — Быстрова Алена Вячеславовна (МБОУ «Амгинский лицей имени академика Л.В. Киренского»). Управленческий кейс «ГИС-технологии как инновационное средство развития естественно-научного образования Амгинского лицея им. академика Л.В. Киренского».   

— Лучшая инженерная практика — Дёминов Сергей Иванович (МОУ «Информационно-технологический лицей №24 имени Е.А.Варшавского» г. Нерюнгри). Управленческий кейс «Модульная программа развития технической одарённости учащихся с использованием STEM-проектов»      

— Лучшая региональная практика в области инженерного и естественнонаучного образования — Романов Юрий Николаевич (МОБУ «Физико-технический лицей им. В.П. Ларионова»). Управленческий кейс «Клуб «Can Sat».     

— Лучшая сетевая практика в области инженерного и естественно-научного образования – Софронова Елена Степановна, Игнатьева Светлана Кимовна (МОБУ НГ «Айыы кыьата»). Управленческий кейс «Деловая игра как модель профориентационного самоопределения школьников».

Всем участникам конкурса выражаем огромную благодарность за участие! Желаем вам дальнейших творческих успехов, вдохновения и новых побед!

Торжественное вручение премий будет проходить во время республиканского форума учителей математики и естественнонаучных предметов.

Во исполнение постановления Правительства Республики Саха (Якутия) «Об утверждении порядка проведения отбора и предоставления грантов Главы Республики Саха (Якутия) в форме субсидий образовательным организациям, реализующим инновационные проекты» №197 от 19 мая 2025г., в соответствии с планом работы Министерства образования и науки Республики Саха (Якутия) на 2026 год.

В МБДОУ- ЦРР- д/с №21 «Кэнчээри» г. Якутска в рамках февральского совещания работников образования, в День родного языка и письменности РС (Я) 13 февраля прошел республиканский семинар по этноэкологическому проекту Н.Н. Лебедевой «7 народов-7 алмазов».

Педагоги встретили слушателей курсов повышения квалификации  с музыкальным приветствием, а дети с песней и игрой на якутских музыкальных инструментах.
Гости остались очень довольны увиденным театрализованным  представлением олонхо под руководством Семеновой Л. Г. фольклорного кружка «Утумчаана».
Педагоги посетили интересные содержательные мастер-классы :
например, воспитатель Дмитриева Е. И. провела по нетрадиционной технике правополушарного рисования.
Федотова С. Е. — «Рисование по методике графического кода 3D».
Также педагоги посетили выставку методических пособий и авторских игр «Педагогическая копилка».
Воспитатели Филиппова Н.Н., Скрябина Н.В. провели квест игру в средней группе по развитию речи с применением мнемотехнологии.
Приглашённые  партнёры детской библиотеки «Маяк» встретили всех  традиционным якутским алгысом и провели диктант среди педагогов на знание якутского языка.

Парасковья Софронова – ст. воспитатель МБДОУ- ЦРР- д/с №21 «Кэнчээри» г. Якутска

Центр непрерывного повышения профессионального мастерства АОУ РС(Я) ДПО «Институт развития образования и повышения квалификации имени С.Н.Донского-II» совместно с МКУ «Хангаласское районное управление образования», методическим объединением учителей начальных классов МБОУ «Булгунняхтахская СОШ им.С.П.Ефремова» в этом году в 5-й раз проводит конкурс учительских команд (методических объединений) «Начальное образование – 2026». В этом году он посвящен Дню наставника в Российской Федерации. Цель конкурса — выявление и распространение опыта учительских команд по внедрению новых технологий и методов обучения и воспитания в современных условиях, повышение профессионального мастерства учителей начальных классов общеобразовательных организаций Республики Саха (Якутия), популяризация наставнической деятельности.

Автор проекта — Кононова Надежда Гаврильевна, учитель начальных классов МБОУ «Булгунняхтахская СОШ им.С.П.Ефремова» — представила этот проект в секции «Лучшие практики развития гражданской позиции коллектива учителей начальной школы» Всероссийского конкурса «Лучшие практики воспитания гражданина России в начальной школе», состоявшегося 6 – 10 октябрят 2025 г. в г. Санкт-Петербурге, и была награждена дипломом 1 степени, получив высокую оценку профессиональных экспертов конкурса и коллег из других регионов.
В конкурсе принимают участие учительские команды (методические объединения), в состав которых входят 4 учителя начальных классов образовательной организации.

Первые два конкурса были проведены в дистанционном формате: участниками первого конкурса стали 24 команды из 11 улусов и города Якутска; на втором конкурсе приняли участие 53 команды из 16 улусов и города Якутска — 212 учителей; на третьем конкурсе — 27 команд, на четвёртом — 52 команды, 208 учителей; на пятый конкурс заявились 59 команд, 236 участников. По результатам заочной олимпиады на очный этап приглашаются 10 команд.
17 февраля 2026 года состоялся заочный этап конкурса – олимпиада, по результатам которой выявлены 10 команд, набравших наибольшее количество баллов.

Так, финалистами конкурса стали команды учителей начальных классов Намской СОШ №2, Вилюйской НОШ № 1, Качикатской СОШ, Октемской СОШ им.П.И.Шадрина, Покровской СОШ №1 с УИОП им И.М.Яковлева Хангаласского улуса, специальной (коррекционной) общеобразовательной школы-интерната п.Нижний Куранах Алданского района, Абагинской СОШ им.А.Е.Кралина Амгинского улуса, СОШ № 20 г.Якутска, начальной школы Якутского педагогического колледжа им. С.Ф. Гоголева, Томторской СОШ им. Н.М. Заболоцкого Оймяконского улуса. По объективным причинам на очном туре не могут принять участие две школы — команды Алданского и Амгинского улуса. Вместо них по решению оргкомитета решено допустить команды учителей, следующие по рейтингу: Магарасской СОШ имени Л.Н.Харитонова, Дворца детского творчества им.Ф.И.Авдеевой г.Якутска.

Очный этап конкурса состоится 27 февраля 2026 года в ЦНППМ АОУ РС(Я) ДПО ИРОиПК, где участники представят визитку команды — умение выразить идею команды, раскрыть потенциала каждого участника; наставники проведут мастерскую — поделятся опытом работы по реализации системно-деятельностного подхода на уроках в начальной школе; всей командой будут работать над педагогическими ситуациями по ключевым проблемам наставничества в начальном образовании.

Бу  дьыл олунньу ый 14 – 16 күннэригэр Саха  Өрөспүүбүлүкэтин  үтүөлээх учуутала, методист –учуутал, Кэбээйи улууһун бочуоттаах олохтооҕо Дьяконова Акулина Ильинична аатыгар  саха тылын уонна литературатын учууталларыгар аналлаах  “ Ийэ тылбыт — барҕа баайбыт” III  өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс ыытылынна.
Күрэһи тэрийэн ыыттылар: Кэбээйи улууһун  Н. Х. Дьяконов аатынан  Тыайа орто оскуолата, С.Н. Донской –II аатынан Yөрэҕи сайыннарар уонна идэни yрдэтэр институт, Кэбээйи улууһун үөрэҕин салалтата, А. И. Дьяконова оҕолоро, сиэннэрэ.
Күрэххэ уопсайа 42 киһи (учуутал, оҕо, төрөппүт)   өрөспүүбүлүкэ араас улуустарыттан кытыннылар: Кэбээйи, Сунтаар, Бүлүү, Ньурба, Эбээн-Бытантай, Бүлүү, Мэӊэ-Хаӊалас улуустара көхтөөх кыттыыны ыллылар.  Күрэс 3 араас көрүҥүнэн куйаар ситиминэн  ыытылынна.